PANAMA'DA  İSLAM ve MÜSLÜMANLAR

     Genel Bilgiler  

    Panama  78.28 km2 alana ve 3.242 (2007) milyon nüfusa sahip bir Orta Amerika ülkesidir. Başkenti Panama şehridir. Kolombiya'nın işgalinde olan Panama Amerikanın desteği ile 1903 yılında bağımsızlığa kavuşmuştur. Cumhuriyetle yönetilmektedir. En büyük şehirleri Panama şehri (1.000.000), San Miguelito (310.000)  ve Colon (44.000) 'dur. Resmi dili İspanyolca olmakla beraber nüfusun %14'ü ingilizce konuşmaktadır. Para birimi Balboa ve Amerikan dolarıdır. Nüfusun %70'i Melez, %14'ü Kızılderili ile Batı Hindistan karışımı, %10'u Beyaz ve %6'sı Hindistanlıdır. Okuma-yazma oranı %93 olan Panamada %85 Katolik, %10 Protestan bulunmaktadır.  2000 yılı verilerine göre 144.000 dolayında Müslümanın yaşadığı Panama'da Müslümanların oranı %4.5'dir. Kişi başına milli geliri 7.100 dolar olan Panama'da enflasyon ise %4.9'dur. Kolombiya ile Panama  arasında halen sınır problemleri devam etmektedir.

     İslam Tarihi ve Müslümanların Bugün ki Durumu

   İspanyol kanunlarına göre köle getirmek yasak olmasına rağmen altın madenlerinde köle olarak çalıştırmak için bazı İspanyol tacirleri 1552 yılında Afrika'dan esir aldıkları 500 dolayında Mandika kabilesine mensup Müslümanları getirdikleri gemi  Panama açıklarında batmaya başladı. Gemiden kurtulan Müslümanlar kendilerini köle olarak getirenlere karşı ayaklanarak özgürlüklerini elde ettiler. O zaman ki şartlarda tekrar Afrika'ya dönmeleri imkansız olduğu için  sonradan Bayano nehri olarak adlandırılan Chepo nehri boyunca yerleştiler. Kendilerine içlerinden Bayano (Ballano, Vanio) isimli şahsı lider olarak seçtiler ve kolonicilerle savaştılar. Darien, San Miguel, Chepo, Pacora, San Blas şehirlerini oluşturdular. Bu bölgelerde demokratik meclisler ve camiler inşa ettiler. Uzunca bir dönem kendilerini İspanyollara karşı savundular. Panama valisi ile anlaşma yaptılar. Müslümanlar anlaşmaya sadık kaldılar. Ancak İspanyol Ursua isimli bir kolonici Müslümanları mağlup edemeyeceğini anlayınca, Müslümanlarla dost görünmeye başladı. Bu zaman diliminde yerli insanlarda gördükleri muameleden etkilenerek Müslüman olmaya başladılar. Ursua Müslümanlara verdiği bir davette yemeklerine zehir koyarak, yemeğe katılan 40 kişiden 33'ünü orada öldürdü. Zehirden etkilenmeyen liderleri Bayano dahil diğer Müslümanlar koloniciler tarafından yakalanarak esir alındılar. İslamı terk etmeleri istendi fakat onlar bu teklifi reddettiler. Bir kısmı orada asılarak şehit edildi. Liderleri Bayano önce Peru'ya, sonrada İspanya'ya  gönderildi ve orada öldü.  Kalan Müslümanlar İslam ve özgürlükleri için mücadeleye devam ettiler. Ancak sonlarının ne olduğu konusunda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Tarihçiler; Bayanonun İslam mirasına tarih kitaplarında kasıtlı olarak yer verilmediğini düşünmektedirler. Ancak bugün Bayano'nun ismi Chepo nehrinin adı Bayano nehri olarak değiştirilerek,  bir vadiye ve baraja  verilerek ölümsüzleştirilmiştir. Ayrıca Bayano isimli şirketlerde bulunmaktadır.

        Panamaya 1904 - 1913 yıllarında gelen ikinci grup Müslümanlar ise Hindistan ve Lübnanlı Müslümanlardı. Bunlar genellikle bekar ve erkek idiler. Orada yerel kadınlarla evlendiler. 1929 yılında Bombay'dan başka bir grup Müslüman daha Panamaya geldi. Bunlar Sünni Hint-Pakistan Müslüman Cemaatini kurdular. 1920-1948 arasında faaliyet gösteren bu cemaat daha sonra adını Panama İslam Misyonu olarak değiştirdi. Panama şehrinde cami inşa ettiler. Bayram namazlarını burada kıldılar ve yeni Müslümanlar için dersler düzenlediler. Jamaika asıllı Müslümanlar ise Colon şehrinde 6. cadde ve Broadway üzerinde bir yeri namaz için kiraladılar. 1932'de San Miguel şehrinde ve yine Panama şehrinin Calidonia bölgesinde kısa cadde üzerinde namaz kılmak ve toplantılar yapmak için mescitler açtılar.  1951 yılında Hindistan-Pakistan asıllı Müslümanlar aileleri ile Panama'ya yerleştiler. Bunlar Panamaya yerleşen ilk Müslüman ailelerdi. 1963 yılında ilk mezarlık alanı satın aldılar ve Jardin de Paz verdiler. 1991 yılında ise başka bir alan daha satın alarak Arrajain olarak adlandırdıkları bu yeri mezarlık olarak kullanmaktadırlar.

        1970'li yılların ortalarında Elijah Muhammedin takipçilerinden Abdul Wahab Johnson and Suleyman Johnson'un Panama ve Colon şehirlerinde yaptıkları propagandalardan yerli Panamalılar etkilendiler. Ancak Dr. Abdulkhabeer Muhammed gerçek İslamı ve Kuran'ı Panamalılara öğretmek için çok çaba sarfetti. 1977 yılında arab tüccarların desteği ile Colon şehrinde 7. ve merkez cadde üzerinde bir yer kiraladılar. Bu grup daha sonra parçalandı. 1965'den 1973'e kadar Hindistan-Pakistan asıllı Müslümanlar çocuklarını evlerde eğittiler. Daha sonra Panama şehrinde merkez caddesi üzerinde Hindistan Çarşısının yukarı tarafından küçük bir oda da eğitim faaliyeti başladı. 1978 yılından yine Panama şehrinin Perejil bölgesinde bir yer daha namaz be toplantılar için kullanılmaya başlandı. 15 Ocak 1982 yılında Colon İslam Kültür Merkezi (El Centro Cultural Islámico de Colón ) kuruldu. Bu mescid Libya destekli İslam Çağrı Toplumu ve  Hindistanlı tüccar Salomon Bikhu tarafından inşa edildi. Açılış töreninden sonra bu mescidde Hamza Beard'ın yokluğunda Dr. Abdulkhabeer Muhammed tarafından akşamları ve pazar günleri yeni müslümanlar için dersler verildi. 1997 Mart ayından beri Panama Cumhuriyetinde Panama City, Colon, Aguadulce and David şehirlerinde olmak üzere  toplam 4 mescid bulunmaktadır.

     1949 doğumlu Abdulkhabeer Muhammed 1975 yılında, 26 yaşında iken İslamı seçti. Ailesi Amerika'ya göç etmişti. Kendisi Syracuse Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1978 yılında  Dr. unvanını aldıktan sonra 1979 ve 1980 yıllarında Sudan'ın Umdurman İslam Üniversitesinde dil ve İslami ilimler dersleri aldı. 1980-1982 yıllarında Suudi Arabistanın Ümmül Qurra  Üniversitesi dil okuluna katıldı. Kendisi Panamanın, Latin Amerikanın ve Karayiblerin İspanyolca konuşan ilk imamı oldu. 1983-1996 yılların arasında Florida da bulunan Nova Southeastern University 'de iş hukuku ve strateji yönetimi Profesörü  olarak çalıştı. Panamada islamın yayılması için gazetelerde yazılar yazdı, radyo be televizyonlarda konuşmalar yaptı. 2000 ve 2001 yıllarında ISNA tarafından Latin Müslümanlar Konferansına davet edildi ve tebliğler sundu. İspanya, Meksika,  Surinam, Barbados, Trinidad ve Bermuda da konferanslar verdi. Vatikan da Müslüman-Hristiyan diyaloğuna katıldı. Panama İslami Çalışmalar ve Araştırmalar Merkezi için birçok kitap tercüme etti ve yazdı. Halen kendisi yerel bir üniversitede okutulmak üzere İslam Hukuku ve Bankacılık kitabı üzerinde çalışmaktadır. Ayrıca İbni Kesir'i İspanyolca'ya çevirmeyi planlamaktadır.  Dr. Abdulkhabeer Muhammed aynı zamanda Uluslararası  İslami Çalışmalar ve Araştırmalar Merkezi müdürüdür.

  İslami Kuruluşlar ve İşletmeler

Kuruluş Adres Tel / Faks / Email / Web Genel Bilgi
İslam Kültür Merkezi Centro Cultural Islamico
Avenida Melendez 3.021,Colon, Panama , Panama
507-447-2929                                       507-441-7012                           www.islampanama.org  
Panama İslam Vakfı Fundacion Islamica De Panama
Ave.Mexıco,Calle 29,Panamacıty,
Panama City, Panama , Panama
00507-2256449
00507-2256449
islampanama@yahoo.com
Tebliğ cemaatine ait camii, arabca ve islami çalışmalar
Changuinola İslam Birliği Asosiacion Islamica De Changuinola
Switche 4, Changuinola, Bocas Del Toro 010300082, Panama
507-7589783                                     507-7588573                          dragonoch@hotmail.com  
Panama Medine Mescidi Madina Masjid Panama
Calle Ricardo Miro, Panama,  Panama
   
Santiago İslam Merkezi Islamic Center Santiago
Via İnter Americana Al Lado Fuerza Publica., Santiago, Veraguas , Panama
yasar_98_98@hotmail.com  
Changuinola El Nur Camii ve İslam Teşkilatı Organisacion İslamica De Changuinola Mesquita Al Nur
Switche 4, Changuinola, Bocas Del Toro 01030089, Panama 
507-7589783
507-7588573
dragonoch@hotmail.com
 
Penonome İslam Merkezi Centro İslamico De Penonome
Despues Del Machetazo Mano İzquierda, Penonome, Cocle , Panama
   
İslami Çalışmalar ve Araştırmalar Merkezi

Centro De Estudios E Investigaciones Islámicas
Apartado 6-4401El Dorado, Panamá

(507) 774 9489 - 775 9293  
Chiriquí İslam Birliği Asociación Islámica Chiriquí
Via Boquete (Despues Del P.T.J.), Las Perlas Santa Cruz (Ruta R0014) David Chiriquí - Panamá

507-4332120--4450
507-4700943
 
De Azuero İslam Merkezi Centro Islamico De Azuero
Frente Hotel Los Guayacanes, Chitre, Azuero , Panama

507-9701823
507-9701823

 
Darüsselam Dar As- Salaam 
Calle Manuel Espınosa Batısta, Panama City, Apdo.0819-04041 Pana, Panama
507-399-7858
507-399-788
darsalaampanama@yahoo.com
 
İki Dilde Panama-Arap Akademisi Academia Bilingue Arabe Panamena
Margarita,Colon, Panama
507-4332120--4450
507-4700943
 
Orient Seyahat Acentası Orient Travel Agency
Justo Arosemena Ave., 42nd Street, Unicentro Bella Vista, Local No.3, Panama, Panama 87-1630, Panama
(507)2251066/2092655
(507)225-9962
orienttravel@cableonda.net
Seyahat Acentası

Milano International

Milano Internacional S.A.
3010 Zona Libre De Colon,
Colon Free Zone, Colon , Panama
507-441-4555/4474540
507-441-6284/441-4256
 
Blanqueamiento Diş Merkezi  Centro De Blanqueamiento Dental
17, Calle 74 Este, Panama City , Panama
507-3220408
         -
oceanmidwood@yahoo.com
Diş Merkezi
Aile Dolar Mağazası Family dollar store
calle 4ta david,
David, Chiriqui 2048, PANAMA
507-7745538
507-7745539
family_dollar@hotmail.com
Ne alırsan 1 Dolar Mağazası

  Kaynaklar
Islam in Panama (http://en.wikipedia.org/wiki/Islam_in_Panama
,  Mayıs, 2008).
Muhammad, A. A Brief History of the Muslims in Panama, The Message Canada Islamic magazine, August 1997 .
(http://web.archive.org/web/20031204000733/http://latinmuslims.com/history/panama.html
, Mayıs, 2008).
Info please (http://www.infoplease.com/ipa/A0107870.html
, Mayıs, 2008).
World Religions Statistics ( http://www.adherents.com/adhloc/Wh_267.html#594
, Mayıs, 2008).
Islam Finder (http://www.islamicfinder.org/cityPrayerNew.php?country=panama
,  Mayıs, 2008).
Anonim, Panama'daki İslami Kuruluş Temsilcileri ile Yapılan Elektronik Yazışmalar, 2008.